ΥΠΟΘΕΣΗ "WEB SOLUTIONS"

ΥΠΟΘΕΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

Η εταιρία στην οποία εργάζεστε είναι μια κερδοφόρος επιχείρηση η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Είναι μάλιστα ηγέτης στο κλάδο της. Ας την ονομάσουμε «Web Solutions”. Στηρίζει την επιτυχία της στην προσέλκυση υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό, στην έρευνα και την καινοτομία καθώς επίσης στο ξεκάθαρό όραμα και τις αξίες της. Εχει ως όραμα, τα προιόντα της να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη της χώρας αλλά και στην προσωπική ανάπτυξη των πολιτών- πελατών της.

H κουλτούρα της εταιρείας

• Work-life balance
• Έμφαση στην ποιότητα
• Ηγεσία-υπευθυνότητα: you can make money without doing evil

Η χρονική περίοδος

• Πτώση των πωλήσεων το τελευταίο τρίμηνο-οικονομικά προβλήματα
• εργασιακή πίεση

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Ν.: εγώ

• Μεσαίο διευθυντικό στέλεχος

• Προκείμενη προαγωγή σε θέση γενικού διευθυντή

• Ακέραιος, δίκαιος, αφοσιωμένος στις αξίες της εταιρείας

Α.: εργαζόμενη στο τμήμα μου

• Επιστροφή από άδεια μητρότητας

• Διαθέτει δικαίωμα μειωμένου ωραρίου και να μην δουλεύει τις Παρασκευές για 3 μήνες

• Δυναμική, ικανή επαγγελματίας-κάθε χρόνο εξελίσσεται-προσοδοφόρα στην επιχείρηση-δούλευε από το σπίτι όσο ήταν έγκυος

Χ.: νέο διευθυντικό στέλεχος

• Επιθετική, ανταγωνιστική, ευέλικτη τακτική

• Άλλη νοοτροπία από της Web Solutions

• Θέλει να απολυθεί η Α. ή να επιστέψει στο κανονικό ωράριο της

• Υπονομεύει εμάς τους ίδιους (Ν.)

Λοιποί εργαζόμενοι της εταιρείας

• Γενικότερα σύμφωνοι με το πνεύμα της Web Solutions

• Πιέζονται

• Έμμεσα ζητούν να ληφθούν μέτρα για την Α. και να επανέλθει στα πλήρη καθήκοντα της ή να απολυθεί

ΔΙΛΛΗΜΑΤΑ

Απόλυση της Α., επαναφορά της στα full time καθήκοντα της πριν περάσουν οι 3 μήνες ή αφήνω την κατάσταση να παραμείνει ως έχει;

Συμφωνία ή διαφωνία με τον Χ.;

Συμφωνία ή διαφωνία με τους υπαλλήλους του τμήματος μου;

Κίνδυνος να μην πάρω προαγωγή ή να απολυθώ

Πίστη στις αξίες της Web Solutions περί δικαιοσύνης και υπευθυνότητας απέναντι στον εργαζόμενο ή αμφισβήτηση κάθε αξίας και προσπάθεια να βγει η εταιρεία από την κρίση με κάθε (ανθρώπινο) κόστος

Απόλυση της Α. ή επαναφορά της full time:

• Μη πίστη στις αξίες της εταιρείας περί work-life-balance και υπευθυνότητας απέναντι στους εργαζομένους

• Ενδεχόμενη κακή φήμη της εταιρείας για μη τήρηση των αξιών που προβάλλει- μείωση προσέλκυσης ταλαντούχων εργαζομένων

• Δυσαρέσκεια, ειδικά από τις γυναίκες εργαζόμενες, μετά το πέρας της κρίσης

• Δικαίωση στρατηγικής διαχείρισης ανθρωπίνου δυναμικού του Χ.

Μη απόλυση της Α. ή μη επαναφορά της full time:

• Πίστη στις αξίες της εταιρείας

• Δυσφορία από λοιπούς εργαζομένους και Χ.

• Κίνδυνος για εχθρική/αρνητική συμπεριφορά των εργαζομένων, πράγμα που δυσκολεύει την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης

• Δυσαρέσκεια από τη Διοίκηση

• Κίνδυνος για τη δική μου θέση

ΛΥΣΕΙΣ

1^η εναλλακτική: να μην απολυθεί η Α., να διατηρήσει το δικαίωμα της στο μειωμένο ωράριο για τους 3 μήνες

Πώς γίνεται αυτό:

Συζήτηση με τους υπόλοιπους υπαλλήλους του τμήματος, τι θα έκαναν αν ήταν εκείνοι στη θέση της, υπενθύμιση ότι η Α. είναι ικανή και απαραίτητη για το τμήμα και την εταιρεία, δούλευε όσο ήταν έγκυος

Μετάθεση του διλλήματος στους εργαζομένους ειδικά στις γυναίκες μελλοντικές εγκύους.

Συγκέντρωση σε σύσκεψη όλους τους εργαζομένους του τμήματος που αντιδρούν. Μετάθεση του διλλήματος στους εργαζομένους ειδικά στις γυναίκες μελλοντικές εγκύους. Δηλαδή:

«Κατανοώ την υπερπροσπάθεια που κάνετε για το καλό της εταιρείας και για αυτό θεωρώ δικαιολογημένες εν μέρει τις αντιδράσεις σας λόγω ανισοκατανομής της εργασίας. Θα επαναφέρω άμεσα την Α στα καθήκοντά της να βοηθήσει στην προσπάθεια ανοικοδόμησης της επιχείρησης. Επίσης οφείλω να σας ενημερώσω ότι από δω και στο εξής όλα τα προνόμια που αφορούν το μειωμένο ωράριο καταργούνται (εκτός από αυτά που ορίζει ο νόμος) λόγω της κατάστασης της εταιρείας και της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης. Σας ευχαριστώ πολύ!!»

Πείθω τους υπαλλήλους με την ίδια μου την απόφαση ότι κάνουν το σωστό αν συμφωνήσουν μαζί μου, γιατί η απόφαση είναι σύμφωνη με τις αρχές και αξίες της εταιρείας που μέχρι πρότινος πίστευαν και οι ίδιοι (Μακιαβέλι - ο ηγεμόνας αφυπνίζει με τη στάση του την ηθικότητα στους ανθρώπους)

Ανακατανομή του όγκου δουλειάς μέσα στο τμήμα για τους επόμενους 3 μήνες, όλοι θα δουλεύουν το ίδιο και θα συνεργάζονται στενά – μία καλή και δυνατή ομάδα μπορεί να επιφέρει τα απαραίτητα καλά οικονομικά αποτελέσματα

Απομόνωση του Χ. – οι ιδέες του μη συμβατές με το πνεύμα της εταιρείας

2^η εναλλακτική: να μην απολυθεί η Α., να επιστρέψει στη full-time εργασία για κάποιο διάστημα, και μετά το πέρας της κρίσης να επιστρέψει στο σπίτι της εκμεταλλευόμενη το υπόλοιπο της άδειας που δικαιούται

Πώς γίνεται αυτό:

Συζήτηση με την Α. Της εξηγώ πόσο πολύτιμη είναι για την εταιρεία σε μια τέτοια κρίσιμη στιγμή, επικαλούμαι τον πάντα άψογο επαγγελματισμό της και δεσμεύομαι έπειτα από ένα διάστημα λίγων μηνών –μέχρι να ξεπεραστεί ή να γίνει ελεγχόμενη η κρίση- να την αφήσω να εκμεταλλευτεί το υπόλοιπο της άδειάς της. Πιθανότατα δεσμεύομαι να της δώσω κάποιο bonus ή και κάποιες extra ημέρες/εβδομάδες άδειας. (μέση λύση, Αριστοτέλης)

Της επισημαίνω ότι αν όλα εξελιχθούν ομαλά και αναλάβω τη θέση του Γενικού Διευθυντή (ή διατηρήσω κάποια υψηλή θέση) θα την υποστηρίξω/προωθήσω, ώστε να προαχθεί όπως της αξίζει

Αποστόμωση του Χ. Και των λοιπών εργαζομένων που έχουν επηρεαστεί. Προβολή της Α., ως κίνητρο για τους υπόλοιπους εργαζομένους: Αν δείξουν τον ίδιο επαγγελματισμό με τη συνάδελφό τους, θα ξεπεραστεί ευκολότερα η κρίση και θα αναγνωριστεί η δουλειά τους.

Ικανοποίηση Διοίκησης: Τα ικανά στελέχη επιστρατεύονται σε μια δύσκολη περίοδο

• ΟΜΑΔΑ:

  ΚΟΣΜΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

  ΣΑΚΙΠΗ ΜΑΡΙΝΑ

  ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

  ΣΙΔΕΡΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ

Υποθετικό Case Study στα πλαίσια του μαθήματος: Επιχειρησιακή Ηθική και Υπευθυνότητα

Υποθετικό Case Study στα πλαίσια του μαθήματος: Επιχειρησιακή Ηθική και Υπευθυνότητα του ΄Ζ εξαμήνου του τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού. Πάντειο Πανεπιστήμιο. Νοέμβριος 2008.

Συντάκτης: Τριαντάφυλλος Παπαφλωράτος, Διδακτορικός ερευνητής ΕΚΕ

Η εταιρεία


Η εταιρεία «Mainstream» με έδρα τη Θεσσαλονίκη και μονάδες παραγωγής σε Σίνδο, Φιλιππούπολη και την επαρχία Ζι-Τάο, νοτιοανατολικά του Πεκίνου, δραστηριοποιείται από το 1984 στο χώρο της παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρονικών υπολογιστών. Την τελευταία δεκαετία κατέχει ηγετική θέση στον κλάδο διεθνώς, απασχολεί 1,900 εργαζομένους ενώ η μετοχή της διαπραγματεύεται στο δείκτη NASDAQ από το 1999. Οι μέτοχοι της εταιρείας υπολογίζονται σε 40,000 και ανάμεσα στους απλούς επενδυτές σημαντικό μερίδιο έχουν συνταξιοδοτικά ταμεία από διάφορες χώρες καθώς επίσης και επενδυτικά προγράμματα τραπεζών. Οι ιδρυτές της «Mainstream» κατέχουν πλέον ένα μικρό ποσοστό και το μάνατζμεντ της εταιρείας ανατίθεται σε επαγγελματίες από το συμβούλιο των μετόχων.

Επίσης, η εταιρεία αισθάνεται υπερήφανη για τον εκτεταμένο κώδικα δεοντολογίας που χρησιμοποιεί, ο οποίος καθορίζει με μεγάλη λεπτομέρεια τις επιθυμητές συμπεριφορές τόσο μεταξύ των υπαλλήλων όσο και τη σχέση τους με όλους τους stakeholders. Μάλιστα, η εταιρεία αισθάνεται πως ένας από τους λόγους της ανάπτυξης της ήταν ο συγκεκριμένος κώδικας δεοντολογίας που συντάχθηκε από τους ιδρυτές της από κοινού με τους πρώτους, λιγοστούς υπαλλήλους και συμπυκνώνει το όραμα και τις αξίες τους σε μια πρόταση: Μόνο αν συμπεριφέρεσαι σωστά μπορείς να πας μπροστά (κώδικάς δεοντολογίας Mainstream, σελίδα 2).

Τα πρόσωπα

Ομάδα Α.
Σημαντικό ρόλο στη μελέτη μας διαδραματίζουν τρία πρόσωπα που έχουν κοινά χαρακτηριστικά και όμοιους τρόπους συμπεριφοράς, οι οποίοι απαρτίζουν την ομάδα Α. Πρόκειται για τον πρόεδρο της εταιρείας, τον αντιπρόεδρο και το διευθύνοντα σύμβουλο. Έχουν όλοι κοινή πορεία στην εταιρεία αφού συνήθης και πετυχημένη στρατηγική της, είναι να στελεχώνει το top management με εσωτερική προαγωγή στελεχών της. Εδώ και μια δεκαετία η εταιρεία έχει γνωρίσει τεράστια ανάπτυξη γεγονός που πιστώνεται στη συγκεκριμένη ομάδα μάνατζμεντ αφού έχει αναλάβει τα ηνία της εταιρείας εδώ και δέκα χρόνια, βγάζοντας την εταιρεία από μία έντονη κρίση που απειλούσε τη βιωσιμότητα της.

Ταυτόχρονα, πρέπει να ξέρουμε ότι όλοι στην εταιρεία εκτιμούν και ακολουθούν την ομάδα Α. Δεν έχει ακουστεί ποτέ κάτι αρνητικό εις βάρος της και όλοι οι υπάλληλοι αισθάνονται πολύ ικανοποιημένοι να εργάζονται στην επιχείρηση.

Πρόσωπο Δ.

Το πρόσωπο Δ, είναι 46 χρονών και δουλεύει από τα 26 του στην εταιρεία. Έχει περάσει από διάφορες θέσεις αφήνοντας πάντα τις καλύτερες εντυπώσεις και όλοι μιλούν για εκείνο με θαυμασμό ενώ σήμερα βρίσκεται πολύ ψηλά στην ιεραρχία, μόλις κάτω από την ομάδα Α. Για την ομάδα Α, το Δ αποτελεί τον προστατευόμενο τους. Παρακολουθούν την πορεία του όλα αυτά τα χρόνια και πολλές φορές του έχουν ανοίξει τις πόρτες της προαγωγής χωρίς δεύτερη σκέψη, γιατί βλέπουν σε αυτόν τον εαυτό τους νέο. Ο Δ, έχει μια πετυχημένη πορεία στην εταιρεία χωρίς να έχει έρθει ποτέ η συμπεριφορά του σε αντίφαση με τον κώδικα δεοντολογίας γιατί πολύ απλά ο κώδικάς εκφράζει απόλυτα τις προσωπικές του αξίες και επομένως συμπεριφέρεται χωρίς να προσποιείται. Είναι παντρεμένος με 2 παιδιά στην ηλικία της εφηβείας και πρόσφατα πήρε στεγαστικό δάνειο για να κατασκευάσει το δικό του σπίτι. Με την ομάδα Α έχει άριστες σχέσεις που ξεφεύγουν από τα στενά όρια της δουλειάς αφού συναντιούνται συχνά τα Σαββατοκύριακα με τις οικογένειες τους. Για τον Δ, η ομάδα Α αποτελεί πρότυπο και πηγή έμπνευσης και δε χάνει ευκαιρία να τους συμβουλευτεί.

Πρόσωπο Ε

Το πρόσωπο Ε, έχει κοινή πορεία με το Δ και πολλές φορές έχουν έρθει αντιμέτωποι για κάποια προαγωγή ή ακόμα και για την επικύρωση μιας θέσης τους από το συμβούλιο. Βρίσκεται πολύ ψηλά στην ιεραρχία παράλληλα με τον Δ αλλά το προσωπικό της moto που εφαρμόζει με κάθε ευκαιρία, σε αντίθεση με τον κώδικα δεοντολογίας είναι: Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Έχει δείξει πολλές φορές το αδίστακτο του χαρακτήρα της και για το μόνο που ενδιαφέρεται είναι πως θα καλοπιάσει και θα ικανοποιήσει την ομάδα Α. Η ομάδα Α, παρόλο που αντιλαμβάνεται το ηθικό έλλειμμα της Ε, μένει ικανοποιημένη από την απόλυτη υποταγή της και την επίτευξη των οικονομικών στόχων.

Η περίπτωση

Όταν συνταξιοδοτείται ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας που ταυτόχρονα κατείχε μία έδρα στο διοικητικό συμβούλιο, η ομάδα Α κανονίζει ανεπίσημη συνάντηση με τον Δ. Εκεί του ανακοινώνει σε εορταστικό κλίμα ότι με μεγάλη της χαρά τον καλωσορίζει στο διοικητικό συμβούλιο και ότι η θέση είναι δική του. Αφού τον εκθειάζει επί μία ώρα και του εξηγεί πως περίμενε πολύ καιρό αυτή η στιγμή και πως τον στήριζε από την αρχή της σταδιοδρομίας του, η ομάδα Α του δίνει ένα φάκελο με το ποσό των 60,000Ε ως μια πρώτη αναγνώριση της αξίας του προκειμένου να βοηθηθεί για την ανέγερση του καινούργιου του σπιτιού. Όταν ο Δ έκπληκτος ρωτά την ομάδα Α από πού προέρχονται τα «μαύρα», ανεπίσημα, χρήματα, η ομάδα Α του εξηγεί:
-είναι αφελές να κάνουμε εμείς όλη τη δουλειά και λόγω εμάς να έχει τόσο σημαντική κερδοφορία η επιχείρηση και τελικά να πληρωνόμαστε μόνο τους μισθούς μας και κάποια bonus. Οι μισθοί μας έπρεπε να είναι τουλάχιστον τριπλάσιοι λόγω της προσφοράς μας και αφού το συμβούλιο των μετόχων αποκλείεται να εγκρίνει τόσο μεγάλη αύξηση, παίρνουμε μόνοι μας την αύξηση. Καλύτερα, γιατί αλλιώς θα μας τα έπαιρνε η εφορία.
-δεν υπάρχει περίπτωση να μαθευτεί τίποτα παρά μόνο να μιλήσει κάποιος από εμάς.
-άσε που δεν κλέβουμε κανένα. Παίρνουμε μόνο ότι θα έπρεπε να δικαιούμαστε. Η εταιρεία παραμένει κερδισμένη και με το παραπάνω γιατί έχουμε περισσότερη όρεξη για δουλεία. Τα παίρνουμε από την υπεραξία που εμείς δημιουργούμε.
-δεν είμαστε και κοροΐδα. Όλοι έτσι κάνουνε. Είναι από τους άγραφους κανόνες.
-δεν παθαίνει κανείς κάτι κακό. Όλοι ευχαριστημένοι είναι.

Ο Δ αποσβολωμένος επιστρέφει το φάκελο στην ομάδα Α και εξηγεί ότι μια τέτοια συμπεριφορά είναι ανήθικη και παράνομη και ότι δεν συνάδει τόσο με τις προσωπικές του αρχές όσο και με τις αρχές της εταιρείας. Η ομάδα Α ξαφνιάζεται και νοιώθει προδομένη από το «δικό της παιδί» ενώ δε μπορεί να καταλάβει πως ο Δ δίνει τόσο μεγάλη διάσταση σε ένα τόσο ασήμαντο ζήτημα και διαμαρτύρεται αντί να χαίρεται. Φανερά εκνευρισμένη, εξηγεί στον Δ ότι πρέπει να ηρεμήσει και του δίνει διορία δύο ημέρες να το σκεφτεί. Φεύγοντας του υπενθυμίζει ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όπως λειτουργεί χωρίς την υπογραφή του οικονομικού διευθυντή και πως αν απορρίψει αυτού του είδους τη συνεργασία, θα αναγκαστεί να δώσει τη θέση στην Ε αναθεωρώντας την μεταξύ τους σχέση έως τότε.


Προβληματισμοί

Σχολιάστε τη στάση του κάθε προσώπου (ομάδα Α, Δ, Ε)
Φέρτε τον εαυτό σας στη θέση του κάθε προσώπου
Εσείς τι θα κάνατε αν ήσασταν ο Δ;
Ποια είναι η στάση που πρέπει να κρατήσει ο Δ για το συμφέρον α) το προσωπικό του β) της εταιρείας; Συμπίπτουν τα δύο συμφέροντα;
Υπάρχει περίπτωση μια έκπτωση ηθικών αξιών να είναι μόνο προσωρινή ή ένας αρχικός συμβιβασμός επιφέρει ολοκληρωτική αλλοτρίωση σταδιακά;
Κάποιοι, όταν βλέπουν κάτι ανήθικο σε έναν οργανισμό, αποχωρούν και σιωπούν. Άλλοι, αποχωρούν και καταγγέλλουν την ανήθικη συμπεριφορά {στη δικαιοσύνη, στα ΜΜΕ ή σε blogs (whistleblowing)}. Κάποιοι άλλοι μένουν και αγωνίζονται μέσα στον οργανισμό για εσωτερική αλλαγή. Υπάρχουν, τέλος, και ορισμένοι, οι οποίοι απέχουν από κάποια διαδικασία ή οργανισμό γιατί θεωρούν ότι δεν λειτουργεί σωστά και μάχονται απέναντι του, ως επικριτές. Σχολιάστε.
Τι είναι το whistleblowing; Είναι η καλύτερη λύση; Μπορεί να αναπτυχθεί στην ελληνική κουλτούρα; Πρέπει να αναπτυχθεί στην ελληνική κουλτούρα;


Παρατηρήσεις

· Στην παρουσίαση σας μη σταθείτε στην προβολή του σεναρίου (δεδομένου ότι θα έχει διαβαστεί από όλες τις ομάδες) αλλά μόνο στην ανάλυση των προβληματισμών. Παρουσιάστε τα στοιχεία εκείνα που νομίζετε ότι έχουν σχέση με τη στάση των προσώπων.
· Μη χρησιμοποιήσετε ως πηγή την wikipedia. Αν χρησιμοποιήσετε κάποια στοιχεία από το διαδίκτυο ή/και παραδείγματα από υπαρκτά case studies, μη ξεχάσετε να έχετε τα references στο powerpoint σας.
· Για οποιαδήποτε απορία, πληροφορία, διευκρίνιση περιμένουμε email στο: tpapafloratos@yahoo.gr , ή καλύτερα, σχόλια στο blog.
· Καλή επιτυχία!