3rd Case study

Fair Trade Dilemma


oMonde Egal= δεν θα συνεργαζόταν γιατί:
•χάνει ιδεώδες
•ηθικότητα
•πτώση ηθικών αξιών Δ. Ε.

oBlack Desire=θα συνεργαζόταν γιατί:
•βελτιώνει κοινωνικό προφίλ
•αύξηση προσφοράς, ενδιαφέροντος à ΕΚΕ
•Κάλυψη περιστατικού
•Αύξηση κερδών

oMonde Egal κερδίζει:
•δικτύωση
•μεγάλη αναγνωσιμότητα
•αύξηση κερδών à για κοινωφελή σκοπό

χάνει:
•ιδεώδες
•ηθικότητα
•πτώση αξιών Δ. Ε.
•Καθαρότητα σκοπού/οράματος


oBlack Desire κερδίζει:
•βελτίωση κοινωνικού προφίλ
•αύξηση προσφοράς, ενδιαφέροντος à ΕΚΕ
•Κάλυψη παλαιότερου περιστατικού
•Αύξηση κερδών

χάνει:
•Καθαρά κερδοσκοπική όψη
•Σταθερότητα απόψεων (με προηγούμενα λεγόμενα)


oMonde Egal=αποταθεί:
•Σε ΜΚΟ à εισφορές à για διαφήμιση & δικτύωση
•Σε ΜΜΕ για δωρεάν προβολή à αύξηση ανταγωνιστικότητας
•Για συνεργασία με άλλους πιο ηθικούς οργανισμούς

oBlack Desire=
•Να προετοιμάσει έδαφος για το μεγάλο βήμα
•Να γίνει πιο ηθική à να δίνει περισσότερα στους παραγωγούς
•Να βελτιώσει συνθήκες εργασίας
•Να μην εμπλέκεται σε σκάνδαλα (π.χ. καρτέλ)


oMonde Egal
•Θα θεωρηθεί ως πτώση ηθικών αξιών ->δυσπιστία για Δ. Ε.

oBlack Desire
•Θα θεωρηθεί ως αλλαγή στάσης/ αύξηση ενδιαφέροντος και προσφοράς ->αύξηση αγορών-κερδών

Ηθικά διλήμματα για τους μανατζερς της Web Solutions

Η εταιρία

 

Η εταιρία στην οποία εργάζεστε είναι μια κερδοφόρος επιχείρηση η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Είναι μάλιστα ηγέτης στο κλάδο της. Ας την ονομάσουμε «Web Solutions”. Στηρίζει την επιτυχία της στην προσέλκυση υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό, στην έρευνα και την καινοτομία καθώς επίσης στο ξεκάθαρό όραμα και τις αξίες της. Εχει ως όραμα, τα προιόντα της να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη της χώρας αλλά και στην προσωπική ανάπτυξη των πολιτών- πελατών της.

 

Αξίες:

1. Ανθρωποί

 Σεβασμός στους ανθρώπους για τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες τους.

 Εχει πολιτική ισότητας - Σέβεται τις θρησκευτικές, φυλετικές  ή αλλες διαφορές. Επιδιώκει να έχει υψηλά ποσοστά γυναικών στο δυναιμικό της και τους προσφέρει κίνητρα και εκπαίδευση για να κατακτήσουν ηγετικές θέσεις στην επιχείρηση. Επίσης, εφαρμόζει πρόγραμμα «Εξισορρόπησης εργασίας – ζωής» (work-life balance).

Η Web Solutions υποστηρίζει οτι όλοι οι άνθρωποι της είναι εξίσου σημαντικοί για την επιτυχία της.

2. Υπεροχή  στην ποιότητα

Εμφαση στην υψηλή ποιότητα για προιόντα και υπηρεσίες. Εμφαση επίσης στους γρήγορους ρυθμούς.

3. Ηγεσία - Υπευθυνότητα

Αποδοχή των ευθυνών της ηγεσίας και δέσμευσή της για  ενδυνάμωση των ανθρώπων της ώστε να πετύχουν τους στόχους τους.

Υπευθυνότητα απέναντι στους εργαζόμενους, την κοινότητα/ κοινωνίας, τους συνεργάτες και τους προμηθευτές.

Motto: You can make money without doing evil.

 

Το πρόβλημα

Είστε (ως ομάδα) ένα μεσαίο διευθυντικό στέλεχος της Web Solutions, ο Ν/ η Ν. και γνωρίζετε οτι σε διαστημα ενός μηνός από σήμερα πρόκειται να σας ανατεθεί η Γενική Διεύθυνση της εταιρίας. Η προαγωγή σας είναι αποτέλεσμα των εξαιρετικών επιδόσεων σας τα τελευταία πέντε χρόνια. Οι άριστες οικονομικές επιδόσεις σας αντανακλούν τόσο τις προσωπικές σας ικανότητες όσο και την κουλτούρα της εταιρίας με βάση τις αξίες της.

Είστε ακέραιος άνθρωπος, δίκαιος, και αφοσιομένος στην εταιρία. Πάντα υπήρξατε «πρεσβευτής» των αξιών της και πάντα είχατε την αποδοχή των συναδέλφων σας, της ηγεσίας της εταιρίας αλλά και του ευρύτερου κλάδου. Πρόσφατα μάλιστα είχε γίνει ένα αφιέρωμα σε κλαδικό περιοδικό για την εταιρία και είχατε δώσει συνέντευξη. Εκεί είχατε τονίσει οτι ένας απο τους κύριους λόγους που πιστεύτε στη Web Solutions  και εργάζεστε με πάθος για την επιτυχία της είναι η ταύτιση των προσωπικών σας αξιών με τις εταιρικές αξίες.

Στον ένα μήνα που μεσολαβεί μέχρι να αναλάβετε τη γενική διεύθυνση είστε αντιμέτωποι με την εξής κατάσταση:

 

1. Στο τμήμα σας εργάζεται η Α. η οποία έχει γίνει πρόσφατα μητέρα και έχει κάνει χρήση της άδειας μητρότητας. Τώρα έχει επιστρέψει στην εταιρία και αξιοποιεί τη δυνατότητα που της δίνει μέσω του προγράμματος «work-life balance”  να εργάζεται λιγότερες ώρες την ημέρα αλλά και να μην εργάζεται καθόλου την Παρασκευή ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα και στο ρόλο της μητέρας. Αυτή η ρύθμιση θα ισχύσει για τρείς μήνες. Οι συνάδελφοί της γνωρίζουν και αποδέχονται οτι η εφαρμογή αυτής της πολιτικής είναι σημαντική για την Α. αλλά και για όλες τις γυναίκες που εργάζονται στην εταιρία. Αλλωστε, η εμπειρία έχει δείξει οτι αυτή η πολιτική έχει συμβάλλει στην καλή φήμη της εταιρίας, στην προσέλκυση ταλέντων απο την αγορά εργασίας και αντανακλάται εν τέλει στα καλά αποτελέσματα. Μάλιστα, έχει διαμορφωθεί μια κουλτούρα καλής συνεργασίας και υποστήριξης μεταξύ των στελεχών σε αντίστοιχες και άλλες περιπτώσεις.

  Η Α. είναι εξαιρετικά δυναμική και ικανή στη δουλειά της. Μάλιστα, κάθε χρόνο επιβραβεύεται για τις επιδόσεις της με bonus αλλά και επαινετικές αναφορές απο την ηγεσία της εταιρίας. Στο διάστημα της άδειας μητρότητας έδειχνε ενδιαφέρον για τα τρέχοντα θέματα της δουλειάς της και συμμετείχε όσο μπορούσε παίρνοντας μέρος σε τηλεφωνικές συσκέψεις και emails, δημιουργώντας ένα κλίμα αποδοχής και θαυμασμού για τον επαγγελματισμός της απο τους συναδέλφους της.

Οταν επέστρεψε στην εταιρία με το μειωμένο ωράριο, συνέχισε να προσφέρει παράλληλη εργασία απο το σπίτι όσο της επέτρεπε ο χρόνος της.

Ωστόσο, την περίοδο αυτή η εταιρία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερ δύσκολη στιγμή. Οι πωλήσεις του τελευταίου τριμήνου δείχνουν πτωτικη πορεία και η ηγεσία της εταιρίας αλλά και εσείς ζητάτε απο τους εργαζόμενους να εντείνουν τις προσπάθειες τους για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Η Α. εξακολουθεί να έχει την ίδια καλή – και συμφωνημένη απο όλους (διοίκηση , εσας, συνάδελφοι) συμμετοχή. Αντιλαμβάνεται οτι οι συνάδελφοι της πιέζονται και προσπαθεί περισσότερο.

2. Οι εργαζόμενοι στο τμήμα σας υπο την πίεση που δέχονται για να πιάσουν τους στόχους των πωλήσεων αρχίζουν να δυσφορούν για τη μειωμένη συμμετοχή της Α. Αναγνωρίζουν οτι η Α. εργάζεται πάντα αποδοτικά και φιλότιμα. Αναγνωρίζουν επίσης οτι αυτή είναι ηα σωστή εφαρμογή της πολιτικής της εταιρίας την οποία όλοι τους επαινούν. Ομως, αυτή η αναγνώριση αρχίζει να υποχωρεί υπο τις αυξημένες απαιτήσεις και υπο τον φόβο οτι αν δεν φέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα , ίσως,  κάποιοι να έχουν επιπτώσεις στην καριέρα τους. Σας πιέζουν να ζητήσετε απο την Α. να επανέλθει κανονικά στα καθήκοντά της και να παραιτηθεί των δικαιωμάτων της μιας και η «ομάδα» αντιμετωπίζει μια «έκτακτη» και δύσκολη κατάσταση. Μάλιστα, ορισμένοι, έχουν αρχίσει να λένε προσεχτικά οτι «όποιος δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα, ας καθήσει καλύτερα στο σπίτι του». Αυτή η θέση αποδοκιμάζεται αλλά παραμένει η αίσθηση οτι η Α. ή εσείς ως διευθυντής του τμήματος θα έπρεπε να δώσετε μια ουσιαστική βοήθεια στην ομάδα σας.

 

2. Ενώ συμβαίνουν αυτά, στην εταιρία έχει προσληφθεί ένα νέο στέλεχος απο άλλη εταιρία, ο Χ. Οποίος προορίζεται για να σας αντικαταστήσει ως διευθυντής του τμήματος όταν θα αναλάβετε τη γενική διεύθυνση. Ο Χ. είχει τη φήμη οτι είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός αλλά και ιδιαίτερα επιθετικού στον τρόπο προσέγγισης της οργάνωσης και της διοόικησης ανθρώπινου δυναμικού. Προέρχεται απο μιά αλλη εταιρική κουλτούρα και οι προσωπικές του αξίες δεν συνδυάζονται με αυτές της Web Solutions. Η διοίκηση της εταιρίας τον επέλεξε σε μια περίοδο αγωνίας για την διαχείριση της μελλοντικής της ανάπτυξης. Μέρος του προβληματισμού μέρους των μελών του Δ. Σ. ήταν οτι ίσως η κουλτούρα της Web Solutions  να μην ήταν αρκετά επιθετική και ευέλικτη για την αντιμετώπιση μιας αγοράς εξαιρετικά ανταγωνιστικής. Αυτή η μερίδα των μελών του Δ.Σ ήταν που επέμεινε – παρά τις ισχυρές επιφυλάξεις των υπολοίπων_ να προσληφθεί ο Χ. προκειμένου να «φέρει νέο αέρα» στην εταιρία.

 

3. Ο Χ. αξιοποιεί το θέμα που έχει δημιουργηθεί με την Α. προκειμένου να σας υποσκάψει. Θέλει να δείξει στη διοίκηση οτι εκείνος είναι πιο ικανός για τη θέση του Γενικού Διευθυντή. Υποδαυλίζει τη δυσαρέσκεια των στελεχών του τμήματός σας, στο οποίο πλέον έχει ενταχθεί και ο ίδιος. Κατευθύνει τη δυσαρέσκει πρώτα προς το πρόσωπο σας, υπαινισσόμενος πως αφού δεν είστε ικανός να επιλύσετε ένα μάλλον «μικρό θέμα» πώς θα αναλάβετε την γενική διεύθυνση? Η δική του πρόταση είναι:» Είτε η Α. επανέρχεται σε πλήρες και αυξημένο ωράριο είτε απολύεται. Η εταιρία δεν μπορεί να ρισκάρει το μέλλον της και το μέλλον των υπόλοιπων εργαζομένων». Η πρότασή του παρόλο που σοκάρει και δεν ταιριάζει καθόλου με το μέχρι σήμερα κλίμα αλλά και τον τρόπο διαχείρισης ανάλογων θεμάτων δεν βρίσκει όση αντίσταση θα περιμέναμε ούτε απο τα μέλη του τμήματος σας, ούτε απο το σύνολο της διοίκησης.

 

Ζητούμενα

Καλείστε να επιλύσετε το πρόβλημα με βάση τις προσωπικές και τις εταιρικές αξίες και να με τρόπο που θα βοηθήσει και την εταιρία να προχωρήσει, την Α. να παραμείνει στην εταιρία και εσείς να μην χάσετε την προαγωγή σας (ή και τη θέση σας?). Επίσης θα θέλατε να απομονώσετε τον Χ. γιατί πιστεύετε οτι οι πρακτικές του και οι αξία «ο θάνατός σου η ζωή μου» δεν συνάδει με τα προσωπικά σας πιστεύω αλλά δεν συνάδει και με τα πιστεύω της εταιρίας. Η κουλτούτα και οι αξίες που έχει ως σήμερα δεν την έχουν οδηγήσει ως τώρα στην κορυφή?

 

- Αναλύστε την κατάσταση

-Αναλύστε τα διλήμματα που έχετε ως Ν.

-Ποιό είναι το πρόβλημα και ποιά τα συμπτώματα?

-Πώς θα φτάσετε σε win-win λύσεις για όλους τους εμπλεκόμενους και πως οι λύσεις σας θα εμπεριέχουν το συνδυασμό αξίες/υπευθυνότητα και καλά οικονομικά αποτελέσματα

 

Σύμβουλοι

Στην προσπάθεια σας έχετε ως «συμβούλους» φιλοσόφους και στοχαστές. Ακολουθώντας τη βασική φιλοσοφκή ηθική τους θέση προσπαθείτε να τη θέσετε σε πρακτική εφαρμογή στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Μπορείτε να επιλέξετε απο ένα έως τρείς φιλοσόφουςκ διαδοχικά ή σε συνδυασμό αρκεί οι θέσεις τους να μην είναι διαμετρικά αντίθετες. Στην παρουσίαση θα πρέπει επιγραμματικά να μας αναφέρετε ποιόν/ποιούς φιλοσοφικούς συμβούλους επιλέξατε και ποιές «συμβουλές» τους εφαρμόζετε.

 

Ενδεικτικές προτάσεις

- Αριστοτέλης –Ηθικά Νικομάχεια ( η μέση οδός)

-Μακιαβέλλι (Ηγεμόνας)

Οι εξελίξεις στον χώρο των Μέσων επικοινωνίας

Την ερχόμενη Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΙΣΤΑΜΕ - Ακαδημίας 7), θα λάβει χώρα μια πολύ ενδιαφέρουσα Ημερίδα, με θέμα "Οι εξελίξεις στο χώρο των Μέσων Επικοινωνίας: Νέα φαινόμενα και Κοινωνική Δυναμική".

Με εισηγήσεις που θα ξεκινήσουν από την αποτίμηση των Μ.Μ.Ε, και θα καταλήξουν στην επίδρασή τους στην πολιτική σκηνή, την τιμητική της θα έχει μια συζήτηση που θα αφορά στα νέα μέσα επικοινωνίας και το internet. Στα πάνελ θα βρίσκονται και πολλοί καθηγητές του Παντείου Πανεπιστημίου: ο Ν. Λέανδρος (ο οποίος συντονίζει και την ημερίδα), ο Δ. Ψυχογιός (του οποίου το μάθημα χρωστάω ακόμα), ο Δ. Ποταμιάνος (πρόεδρος του τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού) και ο Ν. Μπακουνάκης (ευτυχώς το μάθημά του το πέρασα!). Στο πάνελ της θεματικής για το internet, θα μιλήσει και ο Ν. Δρανδάκης, και πολύ χαίρομαι γι'αυτό!

Το πρόγραμμα μπορείτε να κατεβάσετε από ΕΔΩ, σε μορφή pdf. Η είσοδος είναι δωρεάν.

ΙΣΤΑΜΕ: www.istame.gr

Σκάνδαλο Siemens

Ισως μετά το σκάνδαλο της Enron, η υπόθεση της Siemens, να δικεδικεί τα πρωτεία στη διαφθορά. Η υπόθεση Siemens καταγράφεται ως ένα σκάνδαλο πολυετούς διαφθοράς, που απλώνεται σε πολλές χώρες, ανάμεσα τους και η Ελλάδα.

Τιμωρήθηκε με το υψηλότερο πρόστιμο που έχει ποτέ επιβληθεί σε εταιρία.

Δείτε το σχετικό άρθρο, τo video και τα links από το άρθρο των New York Times.

http://www.nytimes.com/2008/12/21/business/worldbusiness/21siemens.html?th&emc=th

Υποθετικό Case Study για το Δίκαιο Εμπόριο

Ιστορικό Εταιριών

Monde Égal


Ο οργανισμός “Monde Égal” ιδρύθηκε το 2001 στην Αθήνα και αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο οργανισμό Δίκαιου Εμπορίου στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα μη-κερδοσκοπικό, αναγνωρισμένο φορέα Εναλλακτικού Εμπορίου (Alternative Trade Organization), που αποτελεί μέλος των κεντρικών, διεθνών εποπτικών αρχών, όπως ο Fairtrade Labeling Organization (F.L.O.) και ο Fair Trade Organization (F.T.O.). Μέχρι σήμερα, λειτουργούν υπό τη διαχείρισή του 10 καταστήματα (worldshops) σε διάφορες κεντρικές πόλεις της Ελλάδας και έχει καταφέρει να επιτύχει αρκετά έντονη αναγνωρισιμότητα και παράλληλα σχετικά υψηλά ποσοστά πωλήσεων που ξεπέρασαν τις αρχικές προσδοκίες. Ειδικά τα προϊόντα σοκολάτας και καφέ που βρίσκονται στα καταστήματά του έχουν τη μεγαλύτερη αγοραστική ζήτηση.

Τα τελευταία δύο χρόνια όμως ο ρυθμός ανάπτυξης του οργανισμού έχει αρχίσει να μειώνεται και εκφράστηκαν φόβοι πως η επίδραση του στην ελληνική αγορά έχει φτάσει στα όρια της. Με μόλις 10 καταστήματα που διαθέτουν τα προϊόντα Δίκαιου Εμπορίου και περιορισμένο κεφάλαιο επενδύσεων για επικοινωνιακή στρατηγική, δε μπορεί να προσεγγίσει μεγαλύτερο αριθμό καταναλωτών. Η πλειοψηφία του κόσμου, δε γνωρίζει ακόμα για το Δίκαιο Εμπόριο και ακόμα και όσοι το ξέρουν και εκφράζουν συμπάθεια για τα προϊόντα του δε μπορούν κάθε φορά να βρίσκουν κάποιο από τα καταστήματα.

Από τη στιγμή που δεν πρόκειται για κερδοσκοπικό οργανισμό τα χρήματα από τις πωλήσεις των προϊόντων ουσιαστικά μετατρέπονται σε βοήθεια για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής στο Τρίτο Κόσμο. Είναι συνεπώς κομβικής σημασίας η διεύρυνση των πωλήσεων, καθώς μόνο έτσι θα καταφέρει ο οργανισμός να εκπληρώσει το σημαντικό κοινωνικό του στόχο. Για αυτό το λόγο εκφράζονται σκέψεις μέσα στον Monde Égal για συνεργασία με την εταιρία Black Desire που αποτελεί την κυρίαρχη εταιρία στην αγορά καφέ και σοκολάτας. Με αυτό τον τρόπο θεωρούν πως θα ανοίξει ο δρόμος στη μαζική αγορά (mainstream market) και θα είναι πιο εύκολo για τους καταναλωτές να βρουν τα προϊόντα Δίκαιου Εμπορίου σε έναν τεράστιο αριθμό σημείων πώλησης (supermarkets, περίπτερα κτλ)

Black Desire

Στην Ελλάδα δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια μία διεθνής εταιρία που αποτελεί την ηγέτιδα δύναμη στην αγορά του καφέ και της σοκολάτας. Η εταιρία “Black Desire” κατείχε μέχρι πρόσφατα συντριπτικά μερίδια αγοράς, παρόλο που τη δεκαετία του ’90 και στις αρχές του 2000 είχε κατηγορηθεί για ‘ανήθικες’ πρακτικές στην αλυσίδα παραγωγής της και στην πώληση των προϊόντων της. Για παράδειγμα είχε αποκαλυφθεί πως συμμετείχε μαζί με άλλες μεγάλες εταιρίες στη δημιουργία καρτέλ με στόχο την αύξηση της τιμής, ενώ επιπλέον είχε φανερωθεί πως οι εργάτες και οι αγρότες που παράγουν τις πρώτες ύλες των προϊόντων εργάζονται σε καθεστώς εξαθλίωσης και ανταμείβονται με ελάχιστα χρήματα (sweatshops).

Παρά τις φωνές αντίδρασης η εταιρία αρνήθηκε να παραδεχθεί ανήθικες πρακτικές, χωρίς όμως το γεγονός αυτό να έχει κάποια επίπτωση στα μερίδια αγοράς της τα οποία παρέμειναν ιδιαίτερα υψηλά. Όταν το 2001 ιδρύθηκε ο οργανισμός Δίκαιου Εμπορίου Monde Égal ο Διευθύνων Σύμβουλος της Black Desire είχε σχολιάσει ειρωνικά πως: «δε μας απασχολεί (...) μόνο ιεραπόστολοι και παπάδες θα αγοράσουν τέτοια προϊόντα».

Βέβαια οι συνθήκες άλλαξαν και με τη συνδυαστική άνοδο του Δίκαιου Εμπορίου και την πτώση των ποσοστών της εταιρίας, εκείνοι που ζητούν συνεργασία με τον οργανισμό Monde Égal όλο και πληθαίνουν. Κανένα όμως από τα στελέχη της εταιρίας δεν επιθυμεί να μετατραπεί όλη η παραγωγή της Black Desire σε Δίκαιο Εμπόριο. Απλώς κάποια από τα δεκάδες προϊόντα που διαθέτει να λάβουν την πιστοποίηση του Δίκαιου Εμπορίου με τη βοήθεια του Monde Égal, ώστε να αναδειχθεί ένα περισσότερο κοινωνικό και υπεύθυνο προφίλ της εταιρίας.

Ερωτήματα

- Ποιες αποφάσεις για συνεργασία θα παίρνατε εάν ανήκατε σε κάθε μία από τις παραπάνω επιχειρήσεις και γιατί;

- Τι ‘κερδίζει’ και τι ‘χάνει’ η κάθε επιχείρηση με μία μελλοντική συνεργασία;

- Ποιες εναλλακτικές επιλογές υπάρχουν και ποιες άλλες κινήσεις θα μπορούσαν να κάνουν οι δύο επιχειρήσεις πριν αναζητήσουν συνεργασία μεταξύ τους;

- Τι στάση θεωρείτε πως θα κρατήσουν οι καταναλωτές απέναντι στις δύο επιχειρήσεις σε περίπτωση εκπλήρωσης της συνεργασίας;

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

* Davies I.A. (2007) “The Eras and Participants of Fair Trade: An Industry Structure/ Stakeholder Perspective on the Growth of the Fair Trade Industry”, Corporate Governance, Vol.7, No. 4, σ. 455-470

* Fridell, G. (2006) “Fair Trade and Neo-liberalism: Assessing Emerging Perspectives”, Latin American Perspectives, 33 (6), σ. 8-28

* Hira, A. και Ferrie, J. (2006) “Fair Trade: Three Key Challenges for Reaching Mainstream”, Journal of Business Ethics, Vol. 63, σ. 107-118

* Murray D., Raynolds L.T., Taylor P.L., (2005) “Keeping Trade Fair: Governance Challenges in the Fair Trade Coffee Initiative”, Journal of Sustainable Development, 13, σ. 199-208

Links

http://www.fairtrade.net/

http://www.fairtrade.org.uk/

http://sporos.org/node/292

E-mail

kon.ioannidis@yahoo.co.uk

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Έχω στείλει σε όλες τις ομάδες την παρουσίαση που έγινε στο μάθημα, τα ακαδημαϊκά άρθρα που αναφέρονται στη βιβλιογραφία και κάποιες επιμέρους οδηγίες. Εάν για κάποιο λόγο δεν τα λάβατε μπορείτε να με ειδοποιήσετε στο παραπάνω email.

Οι παρουσιάσεις σας θα γίνουν στο πρώτο μάθημα της νέας χρονίας, στις 14/1/2009.

Καλές Γιορτές,

Κωνσταντίνος

Υποθετικό Case Study στα πλαίσια του μαθήματος: Επιχειρησιακή Ηθική και Υπευθυνότητα

Υποθετικό Case Study στα πλαίσια του μαθήματος: Επιχειρησιακή Ηθική και Υπευθυνότητα του ΄Ζ εξαμήνου του τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού. Πάντειο Πανεπιστήμιο. Νοέμβριος 2008.

Συντάκτης: Τριαντάφυλλος Παπαφλωράτος, Διδακτορικός ερευνητής ΕΚΕ

Η εταιρεία


Η εταιρεία «Mainstream» με έδρα τη Θεσσαλονίκη και μονάδες παραγωγής σε Σίνδο, Φιλιππούπολη και την επαρχία Ζι-Τάο, νοτιοανατολικά του Πεκίνου, δραστηριοποιείται από το 1984 στο χώρο της παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρονικών υπολογιστών. Την τελευταία δεκαετία κατέχει ηγετική θέση στον κλάδο διεθνώς, απασχολεί 1,900 εργαζομένους ενώ η μετοχή της διαπραγματεύεται στο δείκτη NASDAQ από το 1999. Οι μέτοχοι της εταιρείας υπολογίζονται σε 40,000 και ανάμεσα στους απλούς επενδυτές σημαντικό μερίδιο έχουν συνταξιοδοτικά ταμεία από διάφορες χώρες καθώς επίσης και επενδυτικά προγράμματα τραπεζών. Οι ιδρυτές της «Mainstream» κατέχουν πλέον ένα μικρό ποσοστό και το μάνατζμεντ της εταιρείας ανατίθεται σε επαγγελματίες από το συμβούλιο των μετόχων.

Επίσης, η εταιρεία αισθάνεται υπερήφανη για τον εκτεταμένο κώδικα δεοντολογίας που χρησιμοποιεί, ο οποίος καθορίζει με μεγάλη λεπτομέρεια τις επιθυμητές συμπεριφορές τόσο μεταξύ των υπαλλήλων όσο και τη σχέση τους με όλους τους stakeholders. Μάλιστα, η εταιρεία αισθάνεται πως ένας από τους λόγους της ανάπτυξης της ήταν ο συγκεκριμένος κώδικας δεοντολογίας που συντάχθηκε από τους ιδρυτές της από κοινού με τους πρώτους, λιγοστούς υπαλλήλους και συμπυκνώνει το όραμα και τις αξίες τους σε μια πρόταση: Μόνο αν συμπεριφέρεσαι σωστά μπορείς να πας μπροστά (κώδικάς δεοντολογίας Mainstream, σελίδα 2).

Τα πρόσωπα

Ομάδα Α.
Σημαντικό ρόλο στη μελέτη μας διαδραματίζουν τρία πρόσωπα που έχουν κοινά χαρακτηριστικά και όμοιους τρόπους συμπεριφοράς, οι οποίοι απαρτίζουν την ομάδα Α. Πρόκειται για τον πρόεδρο της εταιρείας, τον αντιπρόεδρο και το διευθύνοντα σύμβουλο. Έχουν όλοι κοινή πορεία στην εταιρεία αφού συνήθης και πετυχημένη στρατηγική της, είναι να στελεχώνει το top management με εσωτερική προαγωγή στελεχών της. Εδώ και μια δεκαετία η εταιρεία έχει γνωρίσει τεράστια ανάπτυξη γεγονός που πιστώνεται στη συγκεκριμένη ομάδα μάνατζμεντ αφού έχει αναλάβει τα ηνία της εταιρείας εδώ και δέκα χρόνια, βγάζοντας την εταιρεία από μία έντονη κρίση που απειλούσε τη βιωσιμότητα της.

Ταυτόχρονα, πρέπει να ξέρουμε ότι όλοι στην εταιρεία εκτιμούν και ακολουθούν την ομάδα Α. Δεν έχει ακουστεί ποτέ κάτι αρνητικό εις βάρος της και όλοι οι υπάλληλοι αισθάνονται πολύ ικανοποιημένοι να εργάζονται στην επιχείρηση.

Πρόσωπο Δ.

Το πρόσωπο Δ, είναι 46 χρονών και δουλεύει από τα 26 του στην εταιρεία. Έχει περάσει από διάφορες θέσεις αφήνοντας πάντα τις καλύτερες εντυπώσεις και όλοι μιλούν για εκείνο με θαυμασμό ενώ σήμερα βρίσκεται πολύ ψηλά στην ιεραρχία, μόλις κάτω από την ομάδα Α. Για την ομάδα Α, το Δ αποτελεί τον προστατευόμενο τους. Παρακολουθούν την πορεία του όλα αυτά τα χρόνια και πολλές φορές του έχουν ανοίξει τις πόρτες της προαγωγής χωρίς δεύτερη σκέψη, γιατί βλέπουν σε αυτόν τον εαυτό τους νέο. Ο Δ, έχει μια πετυχημένη πορεία στην εταιρεία χωρίς να έχει έρθει ποτέ η συμπεριφορά του σε αντίφαση με τον κώδικα δεοντολογίας γιατί πολύ απλά ο κώδικάς εκφράζει απόλυτα τις προσωπικές του αξίες και επομένως συμπεριφέρεται χωρίς να προσποιείται. Είναι παντρεμένος με 2 παιδιά στην ηλικία της εφηβείας και πρόσφατα πήρε στεγαστικό δάνειο για να κατασκευάσει το δικό του σπίτι. Με την ομάδα Α έχει άριστες σχέσεις που ξεφεύγουν από τα στενά όρια της δουλειάς αφού συναντιούνται συχνά τα Σαββατοκύριακα με τις οικογένειες τους. Για τον Δ, η ομάδα Α αποτελεί πρότυπο και πηγή έμπνευσης και δε χάνει ευκαιρία να τους συμβουλευτεί.

Πρόσωπο Ε

Το πρόσωπο Ε, έχει κοινή πορεία με το Δ και πολλές φορές έχουν έρθει αντιμέτωποι για κάποια προαγωγή ή ακόμα και για την επικύρωση μιας θέσης τους από το συμβούλιο. Βρίσκεται πολύ ψηλά στην ιεραρχία παράλληλα με τον Δ αλλά το προσωπικό της moto που εφαρμόζει με κάθε ευκαιρία, σε αντίθεση με τον κώδικα δεοντολογίας είναι: Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Έχει δείξει πολλές φορές το αδίστακτο του χαρακτήρα της και για το μόνο που ενδιαφέρεται είναι πως θα καλοπιάσει και θα ικανοποιήσει την ομάδα Α. Η ομάδα Α, παρόλο που αντιλαμβάνεται το ηθικό έλλειμμα της Ε, μένει ικανοποιημένη από την απόλυτη υποταγή της και την επίτευξη των οικονομικών στόχων.

Η περίπτωση

Όταν συνταξιοδοτείται ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας που ταυτόχρονα κατείχε μία έδρα στο διοικητικό συμβούλιο, η ομάδα Α κανονίζει ανεπίσημη συνάντηση με τον Δ. Εκεί του ανακοινώνει σε εορταστικό κλίμα ότι με μεγάλη της χαρά τον καλωσορίζει στο διοικητικό συμβούλιο και ότι η θέση είναι δική του. Αφού τον εκθειάζει επί μία ώρα και του εξηγεί πως περίμενε πολύ καιρό αυτή η στιγμή και πως τον στήριζε από την αρχή της σταδιοδρομίας του, η ομάδα Α του δίνει ένα φάκελο με το ποσό των 60,000Ε ως μια πρώτη αναγνώριση της αξίας του προκειμένου να βοηθηθεί για την ανέγερση του καινούργιου του σπιτιού. Όταν ο Δ έκπληκτος ρωτά την ομάδα Α από πού προέρχονται τα «μαύρα», ανεπίσημα, χρήματα, η ομάδα Α του εξηγεί:
-είναι αφελές να κάνουμε εμείς όλη τη δουλειά και λόγω εμάς να έχει τόσο σημαντική κερδοφορία η επιχείρηση και τελικά να πληρωνόμαστε μόνο τους μισθούς μας και κάποια bonus. Οι μισθοί μας έπρεπε να είναι τουλάχιστον τριπλάσιοι λόγω της προσφοράς μας και αφού το συμβούλιο των μετόχων αποκλείεται να εγκρίνει τόσο μεγάλη αύξηση, παίρνουμε μόνοι μας την αύξηση. Καλύτερα, γιατί αλλιώς θα μας τα έπαιρνε η εφορία.
-δεν υπάρχει περίπτωση να μαθευτεί τίποτα παρά μόνο να μιλήσει κάποιος από εμάς.
-άσε που δεν κλέβουμε κανένα. Παίρνουμε μόνο ότι θα έπρεπε να δικαιούμαστε. Η εταιρεία παραμένει κερδισμένη και με το παραπάνω γιατί έχουμε περισσότερη όρεξη για δουλεία. Τα παίρνουμε από την υπεραξία που εμείς δημιουργούμε.
-δεν είμαστε και κοροΐδα. Όλοι έτσι κάνουνε. Είναι από τους άγραφους κανόνες.
-δεν παθαίνει κανείς κάτι κακό. Όλοι ευχαριστημένοι είναι.

Ο Δ αποσβολωμένος επιστρέφει το φάκελο στην ομάδα Α και εξηγεί ότι μια τέτοια συμπεριφορά είναι ανήθικη και παράνομη και ότι δεν συνάδει τόσο με τις προσωπικές του αρχές όσο και με τις αρχές της εταιρείας. Η ομάδα Α ξαφνιάζεται και νοιώθει προδομένη από το «δικό της παιδί» ενώ δε μπορεί να καταλάβει πως ο Δ δίνει τόσο μεγάλη διάσταση σε ένα τόσο ασήμαντο ζήτημα και διαμαρτύρεται αντί να χαίρεται. Φανερά εκνευρισμένη, εξηγεί στον Δ ότι πρέπει να ηρεμήσει και του δίνει διορία δύο ημέρες να το σκεφτεί. Φεύγοντας του υπενθυμίζει ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όπως λειτουργεί χωρίς την υπογραφή του οικονομικού διευθυντή και πως αν απορρίψει αυτού του είδους τη συνεργασία, θα αναγκαστεί να δώσει τη θέση στην Ε αναθεωρώντας την μεταξύ τους σχέση έως τότε.


Προβληματισμοί

Σχολιάστε τη στάση του κάθε προσώπου (ομάδα Α, Δ, Ε)
Φέρτε τον εαυτό σας στη θέση του κάθε προσώπου
Εσείς τι θα κάνατε αν ήσασταν ο Δ;
Ποια είναι η στάση που πρέπει να κρατήσει ο Δ για το συμφέρον α) το προσωπικό του β) της εταιρείας; Συμπίπτουν τα δύο συμφέροντα;
Υπάρχει περίπτωση μια έκπτωση ηθικών αξιών να είναι μόνο προσωρινή ή ένας αρχικός συμβιβασμός επιφέρει ολοκληρωτική αλλοτρίωση σταδιακά;
Κάποιοι, όταν βλέπουν κάτι ανήθικο σε έναν οργανισμό, αποχωρούν και σιωπούν. Άλλοι, αποχωρούν και καταγγέλλουν την ανήθικη συμπεριφορά {στη δικαιοσύνη, στα ΜΜΕ ή σε blogs (whistleblowing)}. Κάποιοι άλλοι μένουν και αγωνίζονται μέσα στον οργανισμό για εσωτερική αλλαγή. Υπάρχουν, τέλος, και ορισμένοι, οι οποίοι απέχουν από κάποια διαδικασία ή οργανισμό γιατί θεωρούν ότι δεν λειτουργεί σωστά και μάχονται απέναντι του, ως επικριτές. Σχολιάστε.
Τι είναι το whistleblowing; Είναι η καλύτερη λύση; Μπορεί να αναπτυχθεί στην ελληνική κουλτούρα; Πρέπει να αναπτυχθεί στην ελληνική κουλτούρα;


Παρατηρήσεις

· Στην παρουσίαση σας μη σταθείτε στην προβολή του σεναρίου (δεδομένου ότι θα έχει διαβαστεί από όλες τις ομάδες) αλλά μόνο στην ανάλυση των προβληματισμών. Παρουσιάστε τα στοιχεία εκείνα που νομίζετε ότι έχουν σχέση με τη στάση των προσώπων.
· Μη χρησιμοποιήσετε ως πηγή την wikipedia. Αν χρησιμοποιήσετε κάποια στοιχεία από το διαδίκτυο ή/και παραδείγματα από υπαρκτά case studies, μη ξεχάσετε να έχετε τα references στο powerpoint σας.
· Για οποιαδήποτε απορία, πληροφορία, διευκρίνιση περιμένουμε email στο: tpapafloratos@yahoo.gr , ή καλύτερα, σχόλια στο blog.
· Καλή επιτυχία!